SGK harekete geçti Binlerce kişinin emekliliği iptal
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kayıt dışılıkla mücadele için denetimlerini sürdürmeye devam ediyor. Yapılan analizler sonucunda mevzuata uygun olmayan şekilde işlem yapıldığı tespit edilen 3 bin 273 sahte iş yeri üzerinden bildirilen binlerce kişinin sigortası ve emekliliği iptal edildi.
SGK her yıl belli dönemlerde sahte sigortalıları tespit ediyor. Bu kapsamda denetim mekanizmaları da üst seviyelere çıkarıldı. Milyonlarca veri yapay zeka destekli sistemler ve gelişmiş algoritmalarla analiz edilerek kişilerin fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterilmesi gibi usulsüzlükler ortaya çıkarılıyor.
245 BİN KİŞİNİN SİGORTASI VE EMEKLİLİĞİ İPTAL EDİLDİ
Yapılan son denetimler neticesinde toplamda 3 bin 273 sahte iş yeri üzerinden bildirilen 245 bin 740 kişinin sigortası ve emekliliği iptal edildi.
SGK DENETİMLERİ NASIL YÜRÜTÜYOR?
Peki sahte sigortalılar nasıl tespit ediliyor? Hangi yaptırımlar var? Suçsuz olduğunu düşünen emekliler haklarını nasıl arayabilir? Konuyla ilgili tüm merak edilenleri milliyet.com.tr’ye değerlendiren Mali Müşavir ve Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz şu ifadeleri kullandı: “SGK denetmenleri süreci çok yönlü yürütüyor. Öncelikle iş yeri tescil evrakları ve işçi giriş çıkışları detaylıca inceleniyor. Şüpheli durumlarda iş yeri fiziki olarak denetleniyor ve çalışanlar ifadeye çağrılıyor. İşçilere "Ne zamandır burada çalışıyorsunuz, mesai arkadaşlarınızı tanıyor musunuz, burada tam olarak ne iş yapılıyor?" gibi sorular yöneltiliyor.
Bununla yetinilmeyip çevre araştırması da yapılıyor; komşu esnafa ve bina sakinlerine o iş yerinin faal olup olmadığı soruluyor. Ayrıca iş yerinin "tabela şirketi" olup olmadığını anlamak için mekanın metrekare büyüklüğü ile elektrik, su, doğalgaz faturaları inceleniyor. Eğer faturalar ve mekanın kapasitesi, bildirilen sigortalı işçi sayısıyla orantısızsa sahte işlem tespit ediliyor.
'PRİMLER YANIYOR, MAAŞLAR GERİ İSTENİYOR’
İş yerinin veya sigortalılığın sahte olduğu anlaşıldığında çok ağır yaptırımlar devreye giriyor: Primler Yanıyor: O güne kadar ödenmiş olan tüm sigorta primleri devlete irat kaydediliyor, yani iade edilmiyor.
Maaşlar Geri İsteniyor: Kişi bu sayede emekli olmuşsa emekli aylığı iptal ediliyor. Bugüne kadar ödenen emekli maaşları, istirahat ve emzirme ödenekleri, hatta protez gibi sağlık yardımlarının tamamı yasal faiziyle geri alınıyor.
Teşvikler İptal Ediliyor: İşverenin devletten aldığı tüm teşvik ve destekler gecikme zammı ile tahsil ediliyor. Hapis Cezası Riski: Devleti bilerek zarara uğratan, haksız yere maaş veya ödenek alan kişiler ile buna göz yuman işverenler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunuluyor.
‘GERİYE DÖNÜK 10 YILLIK İNCELEME YAPILABİLİYOR’
SGK burada kusurun kimde olduğuna bakıyor. Eğer ortada vatandaşın kendi hatası veya kasıtlı bir usulsüzlüğü varsa geriye dönük 10 yıllık inceleme yapılıyor. Hata kurumdan kaynaklanıyorsa bu süre 5 yıl olarak uygulanıyor. Her iki durumda da kişiye haksız yere ödenen tüm emekli maaşları ve hastane/sağlık giderleri, ödendiği tarihten itibaren yasal faizi işletilerek kuruşu kuruşuna geri talep ediliyor.
SUÇSUZ OLDUĞUNU DÜŞÜNEN EMEKLİLER NE YAPMALI?
İşverenin yaptığı bir usulsüzlük maalesef doğrudan sigortalıyı da bağlıyor ve Kurum işlemi iptal ediyor. Ancak bu durumdan haberi olmayan ve fiilen o iş yerinde gerçekten çalıştığını savunan vatandaşların yargı yolu açıktır.
Mağdur kişiler, o dönemde ilgili iş yerinde fiilen mesai harcadıklarını kuvvetli deliller, belgeler ve şahitlerle mahkemede ispat edebilirler. Yasal sürecin kazanılması halinde SGK'nın iptal işlemi bozulur; kesilen emekli maaşları yeniden bağlanır ve vatandaştan haksız yere tahsil edilen cezalar kendisine iade edilir.”