Hazırlanacak düzenlemenin, çocuk adaletine ilişkin müstakil bir kanun teklifine temel oluşturması bekleniyor. Netleşen detaylara göre cinayet ve cinsel saldırı gibi ağır suçlarda, failler için indirimsiz veya daha ağır cezalar öne çıkacak. Ancak bu yaş grubundaki çocuklara doğrudan hapis cezası yerine kademeli yaptırım modeli uygulanması öngörülüyor.
MAHKEME SON ÇARE OLACAK
Türkiye Gazetesi'nden Esma Altın'ın haberine göre; Yeni modelde, cezalandırmadan çok çocukların korunması ve topluma kazandırılması hedefleniyor. Bu kapsamda mahkeme süreci son seçenek olarak değerlendirilirken, öncesinde koruyucu ve onarıcı mekanizmaların devreye alınması planlanıyor.
“Diversiyon” benzeri uygulamalarla çocukların mahkemeye çıkmadan önce rehabilitasyon süreçlerine dahil edilmesi hedefleniyor. Bu süreçte çocukların mağdurdan özür dilemesi, zararı karşılaması, eğitim programlarına katılması gibi adımlar öne çıkacak.
AİLELERE DE SORUMLULUK GELİYOR
Yeni düzenlemede ailelerin sorumluluğu da artırılıyor. 16 yaş altındaki çocukların suça karışması durumunda ebeveynlere çeşitli yükümlülükler getirilebilecek.
Mahkemeler, çocuğun denetimi, belirli saatlerde evde bulunmasının sağlanması ve rehabilitasyon süreçlerine katılım gibi sorumluluklar yükleyebilecek. Bu yükümlülüklere uymayan aileler için idari para cezası ve bazı durumlarda hapis cezası da gündemde.
“ÇOCUK” İNDİRİMİ KALKABİLİR
Taslakta dikkat çeken başlıklardan biri de ağır suçlarda “çocuk” indiriminin kaldırılması. Buna göre cana kast, cinayet ve cinsel saldırı gibi suçlarda faillerin cezalarının yetişkinlere yakın şekilde uygulanması veya indirimlerden yararlandırılmaması planlanıyor.
Ayrıca mala zarar verme, hırsızlık ve gasp gibi suçları çocuklar üzerinden örgütlü şekilde işleyenlere yönelik cezaların da ağırlaştırılması hedefleniyor.
ÇARPICI ARAŞTIRMA SONUÇLARI
Komisyonun 607 tutuklu ve hükümlü çocukla yaptığı “Suça Sürüklenen Çocuk Profili Araştırması”, dikkat çekici veriler ortaya koydu. Araştırmaya göre çocukların yüzde 60’ı, işledikleri suçun sonuçlarını önceden bilselerdi suça karışmayacaklarını belirtti.
Veriler, suça sürüklenen çocukların büyük bölümünde eğitimden kopuş, madde kullanımı ve riskli sosyal çevrenin belirleyici olduğunu gösterdi. Ankete katılanların yüzde 51,1’inin okulu bıraktığı, yaklaşık yarısının ise hiç okula gitmediği tespit edildi.
Ayrıca çocukların yüzde 40’ı hayatlarında en az bir kez fiziksel şiddete maruz kaldığını, yüzde 26,9’u silah ya da bıçakla tehdit edildiğini ifade etti. Yaklaşık yüzde 10’unun ise cinsel şiddet deneyimi yaşadığı rapora yansıdı.
Yeni modelin, hem caydırıcılığı artırması hem de çocukları suçtan uzak tutarak yeniden topluma kazandırması hedefleniyor.