Güneydoğu Anadolu bölgesinde hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörünün ihracatı, yılın ilk beş ayında 1,5 milyar dolar oldu. Hububat sektörü, bölgenin 4,8 milyar dolarlık toplam ihracatı içindeki yüzde 30,9 payıyla liderliğini sürdürdü. Geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre sektörün ihracatı, miktar bazında yüzde 1,4 azaldı. Beş aylık süreçte 497,3 bin ton makarna, 332,8 bin ton buğday unu, 203,2 bin ton da ayçiçek yağı ihraç edildi. En fazla gelir elde edilen ürün olan ayçiçek yağındaki ihracat yüzde 22,7 artış ile 331,5 milyon dolara ulaşırken, ikinci sırada yer alan makarnanın ihracatı yüzde 8,8 artışla 269 milyon dolar olarak gerçekleşti. Ortalama ihracat birim fiyatlarındaki artışın yüzde 1,3 olarak gerçekleştiği bu dönemde Orta Doğu’ya ihracat yüzde 12,3 düşüşle 591,9 milyon dolar olurken, 535,2 milyon dolar ihracat yapılan Afrika pazarında yüzde 15,9 artış sağlandı.
“Yeni koridorlar Orta Doğu ticaretimize güç katacak”
Küresel ticarette yaşanan lojistik tıkanıklıkların ve jeopolitik belirsizliklerin güvenilir kara koridorlarına olan ihtiyacı artırdığına dikkat çeken Güneydoğu Anadolu Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Celal Kadooğlu, Suriye güzergahındaki operasyonel istikrarın ve yeni transit hatların Türkiye'nin bölgesel gıda arz güvenliğindeki yönlendirici rolünü daha da pekiştirdiğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:
“Orta Doğu’da artan çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizlikler, tedarik zincirlerinde güvenilir kara koridorlarının inşasını artık bir zorunluluk haline getirmiştir. Bu bağlamda bölgesel istikrarın giderek tahkim edildiği Suriye sahasındaki normalleşme adımları, sadece komşu ülke olarak ticari hacmimizi büyütmekle kalmıyor, tüm bölgenin gıda arz güvenliğine yanıt veren stratejik bir zemin sunuyor. İslahiye ve Nusaybin gibi kapıların tam kapasiteyle devreye alınma hazırlıkları, Kalkınma Yolu vizyonuyla birleştiğinde meseleyi ikili ticaretin çok ötesine taşıyacaktır. Türkiye-Suriye-Ürdün ve Suudi Arabistan hattının kesintisiz bir transit rotaya dönüşmesi, sanayicimizin ürettiği temel gıda ürünlerinin en kısa sürede Körfez'in derinliklerine ulaşabilmesini sağlayacaktır. Dünyanın en büyük buğday unu, rafine ayçiçek yağı ve makarna ihracatçılarından biri olarak sahip olduğumuz üretim kapasitesini, yeni açılan lojistik arterlerle birleştireceğiz. Suriye'nin yeniden inşası sürecinde ve çevre coğrafyanın temel gıdaya erişiminde üstlendiğimiz doğal tedarikçi rolümüzü, bölgesel istikrarı destekleyen girişimlerimizle daha ileriye taşıyacağız.”
“Tedarik süreçlerini çok yönlü bir stratejiyle yönetiyoruz”
Türkiye’nin üstlendiği bölgesel tedarik merkezi konumunun korunabilmesi için gıda ticareti stratejisinin tarımsal dinamiklerle uyumlu yürütülmesi gerektiğini vurgulayan Kadooğlu, yeni hasat sezonundaki rekolte beklentileri ile uluslararası gıda piyasalarındaki konjonktürel gelişmeleri şu sözlerle aktardı:
“Bölgesel ticaretteki yönlendirme kapasitemizi korumak ve açılan yeni lojistik koridorları kesintisiz besleyebilmek, doğal olarak hammadde tedarik süreçlerinin çok yönlü bir stratejiyle yönetilmesini gerektiriyor. Bu yıl, uzun yıllar ortalamasının üzerindeki yağışların bereketiyle yurt genelinde hububat rekoltesinde tarihi seviyeler bekliyoruz, ki bu ulusal gıda arzımız adına çok güçlü bir güvence... Ancak, iklimsel gerçekliklerin hasat takvimini dar bir periyoda sıkıştırması ve beraberinde getirebileceği bölgesel kalite farklılıkları, sanayicimizin üretim planlamasında proaktif olmasını zorunlu kılıyor. Bu noktada, iç piyasa dinamiklerini ve üreticimizi koruma önceliğimizden taviz vermeden üretim maliyetlerini dengelemek ve yüksek ürün kalitesini standardize etmek amacıyla uluslararası piyasalardan yapılan hammadde tedariki rasyonel bir zorunluluk haline geliyor. Tedarik zincirimizin her bir halkasını, katma değerli ihracat vizyonumuza hizmet edecek birer enstrüman olarak kurgulamaya devam edeceğiz."